Inspirowana ideą programu ERASMUS europejska inicjatywa wymiany młodych oficerów[edytuj]
Inspirowana ideą programu Erasmus europejska inicjatywa wymiany młodych oficerów (European initiative for the exchange of young officers inspired by Erasmus), często opisywana w mediach jako „wojskowy Erasmus” (Military Erasmus), jest inicjatywą państw członkowskich Unii Europejskiej ukierunkowaną na rozwój wymiany przyszłych oficerów pomiędzy siłami zbrojnymi państw UE w początkowym etapie ich kształcenia i szkolenia. Inicjatywa ta, obejmuje także wykładowców i instruktorów instytucji zajmujących się procesem przygotowania kadr oficerskich[1]. Ważnym aspektem tej inicjatywy jest dobrowolność udziału w niej państw członkowskich, a także wynikający z niej brak wpływu na suwerenność szkolenia wojskowego realizowanego przez te państwa[2].
Początki[edytuj]
Wzrost liczby operacji reagowania kryzysowego i międzynarodowych operacji wojskowych, podejmowanych przez państwa członkowskie Unii Europejskiej w ramach Wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO), spowodował zwrócenie uwagi na potrzebę większej interoperacyjności sił zbrojnych, nie tylko w odniesieniu do aspektów proceduralnych i technicznych, ale także w zakresie zdolności ścisłej i efektywnej współpracy europejskich oficerów.
Jednym ze sposobów na wspieranie tej zdolności, jest integracja edukacji i szkolenia żołnierzy oraz oficerów. Europejskie instytucje zajmujące się kształceniem oficerów, a także oficjalne instytucje państw członkowskich UE (na poziomie dyplomatycznym), mają duże doświadczenie w zakresie wymiany kadr, w celu doskonalenia współpracy.
Doświadczenia związane z mobilnością, wskazują, iż ze względu na szczególny charakter kształcenia i szkolenia, uczelnie wojskowe nie mogą w pełni korzystać ze wszystkich dostępnych form mobilności w edukacji[3], stworzonych głównie dla cywilnego szkolnictwa wyższego, takich jak program Erasmus. Potrzeba zmian została zidentyfikowana na szczeblu UE, a związane z nią przeszkody strukturalne przedstawione na forum Unii.
W drugiej połowie 2008 roku, Francja sprawująca prezydencję w Unii Europejskiej rozpoczęła program ukierunkowany na rozwiązania, wykorzystujące ideę mobilności edukacji[4][5], umożliwiające większą integrację kształcenia akademickiego i zawodowego młodych oficerów w Europie. Inspirowana ideą programu Erasmus europejska inicjatywa wymiany młodych oficerów została uruchomiona w listopadzie 2008 roku, wraz z deklaracją europejskich ministrów obrony, podczas spotkania Rady Unii Europejskiej poświęconego Europejskiej Polityce Bezpieczeństwa i Obrony (2903 posiedzenie Rady Stosunków Zewnętrznych UE w Brukseli w dniach 10 i 11 listopada 2008 r.)[6]
Cele[edytuj]
Studenci oficerskich szkół wojskowych to przyszli oficerowie, którzy, niezależnie od ich narodowości i ich sił zbrojnych, będą coraz ściślej współpracować w celu realizacji i umacniania Wspólnej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony UE. Jest to o tyle istotne, iż istnieje potrzeba poprawy interoperacyjności i utorowania drogi dla spójnej europejskiej kultury bezpieczeństwa i obronności. W związku z tym, ważne jest, aby część edukacji oraz szkolenia studentów wojskowych i podchorążych państw UE, już na etapie wstępnym, zawierało wspólne części, umożliwiające im zapoznanie się z ich przyszłymi obowiązkami i funkcjami w zakresie bezpieczeństwa międzynarodowego.
Inspirowana ideą programu Erasmus europejska inicjatywa wymiany młodych oficerów ma na celu znoszenie barier, które mogą utrudniać swobodny przepływ wiedzy, umiejętności i kompetencji przyszłych oficerów, a także ich nauczycieli i instruktorów, pomiędzy europejskimi akademiami, szkołami, uczelniami, uniwersytetami i ośrodkami szkolenia wojskowego oficerów. W tym celu, inicjatywa wspomaga działanie forów, stworzonych przez instytucje szkolnictwa wojskowego tego samego rodzaju wojsk, takich jak Konferencja Komendantów Morskich Uczelni Wojskowych (EUNA - Marynarka Wojenna), Europejskich Akademii Sił Powietrznych (EUAFA – Siły Powietrzne) i Seminarium Komendantów Europejskich Akademii Wojskowych (EMACS – Wojska Lądowe).
Konkluzje Rady Unii Europejskiej, które stały się podstawą tej inicjatywy, przełożyły te cele na następujące działania:
- Działania mające na celu zwiększenie liczby wymian, takie jak: uogólnienie Procesu bolońskiego, wzajemne uznawanie rezultatów wymiany w zakresie szkolenia specjalistycznego, większego wykorzystania mobilności w ramach programu Erasmus dla studentów i pracowników oraz otwarcie krajowych ofert edukacyjnych dla młodych europejskich oficerów.
- Działania mające na celu nauczać/uczyć o Europie i jej obronie, takie jak: stworzenie wspólnego modułu dotyczącego Wspólnej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony UE oraz promowanie uczenia się wielu języków obcych.
Wdrożenie[edytuj]
Ideą przyświecającą wdrażaniu tej inicjatywy jest założenie, iż wymiana młodych oficerów podczas początkowego etapu ich szkolenia, pozwoli w dalszej perspektywie, na zwiększenie interoperacyjności i wspólnej kultury strategicznej, które są wymogiem koniecznym dla kreowania europejskiego bezpieczeństwa i obrony. W lutym 2009 r., została utworzona Grupa Implementacyjna, jako realizacja jednego z podstawowych celów Rady Wykonawczej ds. Akademickich Europejskiego Kolegium Bezpieczeństwa i Obrony[7][8]
Opierając się na wkładzie i wsparciu państw członkowskich, ich instytucjach i Sekretariacie Europejskiego Kolegium Bezpieczeństwa i Obrony, Grupa Implementacyjna rozpoczęła intensywne działania w zakresie rozwoju różnych aspektów tej inicjatywy[9].
Działalność i osiągnięcia[edytuj]
Na podstawie standardowego programu kształcenia opracowanego przez Europejskie Kolegium Bezpieczeństwa i Obrony, Grupa Implementacyjna stworzyła, skierowany do młodych odbiorców i ukierunkowany na przygotowanie ich do europejskiego i międzynarodowego wymiaru przyszłych zadań i karier, wspólny moduł dotyczący WPBiO. Został on po raz pierwszy uruchomiony na portugalskich akademiach wojskowych w 2009 r., a następnie przez hiszpańskie, austriackie i greckie instytucje edukacyjne i szkoleniowe. Po zaledwie roku istnienia, moduł ten umożliwił ponad czterystu młodym oficerom zapoznanie się z rolą, którą w przyszłości będą mogli odegrać w europejskiej obronie.
W celu zintensyfikowania wymiany w ramach tej inicjatywy, wykonany został szczegółowy opis zasadniczego szkolenia oficerów poszczególnych państw UE, który ma za zadanie wspomagać instytucje zainteresowane w identyfikacji partnerów, z którymi mogliby organizować wymianę[10]. Prowadzone przez Sekretariat Europejskiego Kolegium Bezpieczeństwa i Obrony forum oraz newsletter[11], zostały utworzone w celu ułatwienia komunikowania się instytucji w sprawach dotyczących zapotrzebowania i oferty wymiany. Komunikacja taka jest także prowadzona za pomocą innych kanałów mających na celu rozpowszechnianie informacji na temat tejże inicjatywy wśród studentów wojskowych i społeczeństwa, a także do interakcji z forami edukacyjnymi zajmującymi się wyzwaniami dla mobilności edukacyjnej, specyficznej dla jednego lub kilku rodzajów sił zbrojnych, jak Wojska Lądowe, Marynarka Wojenna, Siły Powietrzne, Wojska Specjalne lub Żandarmeria.
Ze względu na wojskowy charakter takich edukacyjnych wymian[12], państwa członkowskie UE opracowały i uzgodniły wytyczne ramowe. Określają one warunki, według których realizowana jest wymiana między zainteresowanymi współpracą państwami członkowskimi. Ustanawiają one także procedury ujmowania wyników wymiany w wojskowym szkoleniu specjalistycznym. Ponadto, uzupełniają one, zawierane dla potrzeb wymiany, umowy edukacyjne pomiędzy instytucjami i szkolonymi, które nie dotyczą wojskowej specyfiki takiej formy szkolnictwa wyższego.
Przygotowanie oficerskie jest nierozerwalnie związane z procesem kształcenia wojskowych instytucji edukacyjnych. Dlatego, dla potrzeb wymiany nie-akademickich modułów szkoleniowych, uczestniczące w ramach tej inicjatywy instytucje uzgodniły (na zasadzie dobrych praktyk), iż szkolenie prowadzone za granicą uznawane będzie za równorzędne ze szkoleniem w kraju.
Poprzez Inspirowaną ideą programu Erasmus europejską inicjatywę wymiany młodych oficerów, państwa członkowskie i ich instytucje dążą do stworzenia wspólnej europejskiej wizji kwalifikacji oficera, jakie powinien posiadać po pomyślnie ukończonym procesie kształcenia i szkolenia.
Większość wojskowych instytucji przygotowujących oficerów dla sił zbrojnych jest w pełni zintegrowana z Europejskim Obszarem Szkolnictwa Wyższego. Dlatego też, próbują one wykorzystywać możliwości wymiany oferowane przez programy mobilności, z jakich korzystają w relacjach ze swoimi partnerami cywilnymi, jak np. program Erasmus. Wiele z tych instytucji prowadzi wymianę zarówno z cywilnymi uniwersytetami, jak i uczelniami wojskowymi, na podstawie tego typu programów.
Przyszłość tej inicjatywy jest uzależniona od ciągłego opracowywania nowych wspólnych programów dotyczących zagadnień zbieżnych dla europejskich sił zbrojnych, a także od regularnego dostosowywania i udostępniania istniejących treści edukacyjnych, umożliwiając tym samym udział w nich partnerów europejskich[13].
- Skocz do góry ↑ (en) Sylvain Paile, Europe for the Future Officers, Officers for the Future Europe – Compendium of the European Military Officers Basic Education, Department of Science and Military Education – Ministry of Defence of Poland, 2011, 226 p., DWS SG WP. Zam. 1168. 2011.
- Skocz do góry ↑ Instytucje zajmujące się kształceniem oficerów, które oferują moduły w ramach tej inicjatywy, nie modyfikują swoich programów edukacyjnych, a jedynie prowadzą je w języku angielskim. Natomiast instytucje wysyłające swoich podchorążych/kadetów przyjmują zasady uczelni przyjmującej. Jest to zatem, inicjatywa umożliwiająca poznanie innego podejścia do problemów, a tym samym poszerzająca wiedzę i umiejętności przyszłych oficerów.
- Skocz do góry ↑ (en) “Stocktaking of existing exchanges and exchange programmes of national military officers during their basic/initial education and training”, European Security and Defence College, General Secretariat of the Council of the European Union (doc. 12843/08), 9 September 2008.
- Skocz do góry ↑ (en) “A Seminar to advance the “Military Erasmus” project”, French Presidency of the European Union, 13 November 2008.
- Skocz do góry ↑ (en) “Military Erasmus to commence in 2009”, Nicolas Gros-Verheyde, Europolitics, 28 October 2008.
- Skocz do góry ↑ (en) “Council Conclusions on the ESDP”, 2903rd External relations Council meeting, Brussels, 10 and 11 November 2008.
- Skocz do góry ↑ (en) “ESDC – The European Security and Defence College – Rehrl/Weisserth”, video.
- Skocz do góry ↑ (en) Council Joint Action 2008/550/CFSP of 23 June 2008 establishing a European Security and Defence College (ESDC) and repealing Joint Action 2005/575/CFSP.
- Skocz do góry ↑ (en) “Towards a European security and defence culture: The European Initiative for the exchange of young officers, inspired by Erasmus, picks up speed”, Council of the European Union, 11 March 2010.
- Skocz do góry ↑ (en) Sylvain Paile, European Military Higher Education Stocktaking Report, Council of the European Union DG F (press), 2010, 179 p., ISBN=978 92 824 2525 1.
- Skocz do góry ↑ “Mobility Newsletter”, European Security and Defence College Secretariat (ed.).
- Skocz do góry ↑ (en) “User’s Guide for Workload’s Calculation of Non-Academic Basic Officer Education”, Harald Gell, 27 November 2010.
- Skocz do góry ↑ [Więcej na temat aktualnych programów i modułów oferowanych przez uczelnie wojskowe w ramach tej inicjatywy można znaleźć na oficjalnej stronie programu http://www.emilyo.eu/]
Linki zewnętrzne[edytuj]
- Oficjalna strona: Inspirowana ideą programu Erasmus europejska inicjatywa wymiany młodych oficerów
- Oficjalna strona: Europejskie Kolegium Bezpieczeństwa i Obrony
- Oficjalna strona: Konferencja Komendantów Morskich Uczelni Wojskowych
- Oficjalna strona: Rada Unii Europejskiej
- Oficjalna strona: Wykaz i adresy europejskich instytucji prowadzących podstawowe szkolenie i kształcenie oficerów



