Kaszëbskô Jednota

Z PrePedia
Skocz do: nawigacja, szukaj


Kaszëbskô Jednota (pol. Wspólnota Kaszubska) – stowarzyszenie zrzeszające osoby uznające odrębność narodu kaszubskiego, chcące działać na jego rzecz na terenie Rzeczpospolitej Polski i poza jej granicami.[1]

Kaszëbskô Jednota
Siedziba Gdynia,  Polska
Data założenia 2011
Rodzaj stowarzyszenia Stowarzyszenie
Zasięg Rzeczpospolita Polska i zagranica
Prezes Mateusz Meyer
Numer KRS 0000393418
Data rejestracji 12 sierpnia 2011
Strona internetowa


Prawidłowa odmiana nazwy organizacji w języku kaszubskim z przekładem na polski[edytuj]

przypadek csb pol
M.
Kaszëbskô Jednota Kaszubska Wspólnota
D.
Kaszëbsczi Jednotë Kaszubskiej Wspólnoty
C.
Kaszëbsczi Jednoce Kaszubskiej Wspólnocie
B.
Kaszëbską Jednotã Kaszubską Wspólnotę
N.
z Kaszëbską Jednotą z Kaszubską Wspólnotą
Msc.
ò Kaszëbsczi Jednoce o Kaszubskiej Wspólnocie
W.
Kaszëbskô Jednoto Kaszubska Wspólnoto

W praktyce przyjęło się także stosowanie skrótu KJ, bądź nazwy dodatkowej: Stowarzyszenie Osób Narodowości Kaszubskiej.


Spis treści

Cele stowarzyszenia[edytuj]

Członkowie organizacji za główny cel swej działalności stawiają sobie rozwój świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej Kaszubów oraz ochronę ich języka i tradycji, poprzez działalność naukową i oświatową na rzecz mniejszości narodowych, etnicznych oraz społeczności posługujących się językiem regionalnym. Działalność stowarzyszenia ma na celu zrównanie Kaszubów w prawach z mniejszościami etnicznymi w Polsce i Europie.[2]

Cele statutowe organizacji[edytuj]

  • rozbudzanie i ugruntowywanie świadomości narodowej Kaszubów,
  • odrodzenie kultury kaszubskiej,
  • propagowanie wiedzy o Kaszubach,
  • ochrona praw etnicznych osób deklarujących przynależność do narodowości kaszubskiej,
  • kształtowanie i rozwój wśród ludności kaszubskiej aktywnej postawy obywatelskiej, sprzyjającej powstawaniu poczucia pełnego włodarzenia i współodpowiedzialności za swoją ojczyznę,
  • dbałość o walory turystyczne przy jednoczesnej trosce o środowisko przyrodnicze Kaszub,
  • upowszechnianie i ochrona wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także wspomaganie rozwoju demokracji,
  • działanie na rzecz integracji europejskiej oraz rozwijania kontaktów i współpracy między społeczeństwami.[3]


Historia organizacji[edytuj]

Stowarzyszenie istnieje od 2011 r. W swej działalności powołuje się na XIX-wieczne idee Floriana Ceynowy, prekursora pojęć naród kaszubski i język kaszubski[4], a także działaczy skupionych wokół czasopisma Zrzesz Kaszëbskô, wspieranych przez Aleksandra Majkowskiego.[5] Trzon Kaszëbsczi Jednotë tworzą osoby związane z wydawanymi na przełomie ostatniej dekady XX wieku periodykami „Tatczëzna” i „Òdroda”, portalem internetowym „naszekaszuby.pl” (pierwotnie Zasoby Kaszubsko-Pomorskie) oraz grupą literacką „Zymk”. Przyświeca im przekonanie, że kaszubski ruch narodowy wymaga konsolidacji, a rozwój opcji narodowej jest najlepszą formułą ochrony i rozwoju kaszubskiego potencjału kulturowego.[6]

Działalność i potencjał stowarzyszenia[edytuj]

Jeszcze w 2011 roku stowarzyszenie złożyło wniosek do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji na dofinansowanie projektu Przeglądu kaszubskojęzycznych teatrów ulicznych WEKWIZER w ramach rozwoju i ochrony języka kaszubskiego. Dzięki przyznaniu dotacji na realizację w roku 2012 zadań mających na celu ochronę, zachowanie i rozwój tożsamości [7], KJ stał się jedną z kilku organizacji reprezentujących społeczność posługującą się językiem regionalnym w Rzeczpospolitej Polsce, a tym samym organizacja uzyskała prawo do udzielania rekomendacji przedstawicielom Kaszubów w Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych w Polsce.

Ważną sferą w działaniach stowarzyszenia są sprawy związane z kulturą kaszubską, czego owocem były m.in.: współorganizacja premiery sztuki teatralnej Jana Rompskiego "Jiwer òstatnëch"[8] w Luzinie oraz prowadzenie akcji zachęcającej do nauki języka kaszubskiego w wejherowskich szkołach[9]. Inną ciekawą inicjatywą stowarzyszenia jest organizacja happeningu z okazji Dnia Jedności Kaszubów pod hasłem "Czarno-żółte serce" w Wejherowie[10].

W marcu 2012 roku organizacja wraz ze Stowarzyszeniem Osób Narodowości Śląskiej, wystąpiła z wnioskiem do Rządu RP o prawne uznanie istnienia narodu kaszubskiego i śląskiego poprzez dopisanie obu grup do mniejszości etnicznych w Ustawie o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym z 6 stycznia 2005 r.[11]

Jedną z inicjatyw Kaszëbsczi Jednotë kierowaną do młodych mieszkańców Kaszub jest Zjazd Młodych Kaszubów, będący alternatywą Ogólnoświatowego Zjazdu Kaszubów. W wydarzeniu organizacja proponuje młodym Kaszubom wzięcie udziału w debacie poświęconej przyszłości Kaszubów i innych mniejszości w RP, koncertach współczesnych kaszubskich zespołów muzycznych, a także wspólnym świętowaniu.[12]

Organizacja w swej działalności powołuje się m.in.: na liczbę deklaracji narodowych wśród Kaszubów w Narodowym Spisie Powszechnym w 2011 roku. Wśród 228 tys. deklaracji kaszubskiej autoidentyfikacji, 17 tys. osób zadeklarowało narodowość kaszubską jako pierwszą, z czego 16 tys. jako jedyną opcję narodową.[13] Stowarzyszenie powołuje się także na współczesną działalność Kaszubów poza granicami Rzeczpospolitej Polski, m.in. stowarzyszenia Wilno Heritage Society skupiające Kaszubów żyjących od 1858 roku w Kanadzie.[14] [potrzebne źródło]

Kontrowersje[edytuj]

Działalność KJ wzbudziła dyskusję medialną dotyczącą statusu społeczności kaszubskiej i obecnego stanu spraw związanych z ruchem kaszubskim, m.in.: poziomu nauczaniu języka kaszubskiego w szkołach, a także wypełniania zobowiązań Rzeczpospolitej Polski wobec Kaszubów zawartych w Europejskiej Karcie Języków Regionalnych i Mniejszościowych[15]. Postulat uznania Kaszubów za mniejszość etniczną wzbudził energiczne protesty wielu liderów Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego oceniających to jako próbę narzucenia części Kaszubów, uważających się za Polaków, tożsamości odcinającej się od polskości[16]. Także naukowcy zajmujący się tą problematyką zwracali uwagę, że zmiana statusu społeczności kaszubskiej nie przyniesie skutków, których oczekują działacze stowarzyszenia[17]. Osobnym wątkiem była także kwestia zwiększenia środków pochodzących od państwa na zachowanie i rozwój kaszubskiej kultury, wysuwana początkowo przez stowarzyszenie jako argument za uznaniem Kaszubów za mniejszość etniczną [18]. Jednak wobec zarzutów sugerujących, że ta kwestia wiąże się z aktywnością biznesową członków stowarzyszenia (przeciwko czemu ostro zaprotestowano) z argumentacji tej zrezygnowano[19].

Powiązania polityczne[edytuj]

Stowarzyszenie nie jest wolne od powiązań z głównymi partiami polskiej sceny politycznej. Wojciech Etmański, wiceprezes stowarzyszenia, jest radnym powiatu gdańskiego z ramienia PO[20]. Wcześniej, decyzją premiera Donalda Tuska, pełnił też funkcję jednoosobowej rady gminy w gminie Przywidz [21][22]. Jego łączny majątek ruchomy wraz z nieruchomościami szacowany jest na ponad 10 milionów złotych[23].

  1. http://www.kaszebsko.com/statut.html Statut stowarzyszenia Kaszëbskô Jednota
  2. http://kaszebsko.com/prawny-aspekt-pojecia-mniejszosc-etniczna.html
  3. http://www.kaszebsko.com/statut.html Statut stowarzyszenia Kaszëbskô Jednota
  4. Ferdinand Neureiter, Historia literatury kaszubskiej, Gdańsk 1982, s. 38
  5. Dariusz Szymikowski, Mòwa ë nôrodnô swiąda Kaszëbów w mëslë Zrzeszińców [w:] Feliks Marszałkowski i inni Zrzeszińcy, Wejherowo 2007
  6. http://www.dziennikbaltycki.pl/artykul/543805,nie-chcemy-by-nazwa-kaszubi-znalazla-sie-tylko-w,id,t.html Wywiad z Arturem Jabłońskim, współzałożycielem stowarzyszenia z dnia 01.04.2012
  7. Decyzja z 21 grudnia 2011 r. w sprawie podziału dotacji http://mac.gov.pl/mniejszosci-i-wyznania/
  8. http://belok.kaszubia.com/wiadla/jiwer-ostatnech http://www.zk-p.org/o/pomerania/?p=news_comm&id=4317 prof. Daniel Kalinowski, Rompski powraca (na razie do Luzina), Pomerania, nr 4 (453) kwiecień 2012, s. 59-60
  9. http://www.dziennikbaltycki.pl/artykul/452794,wejherowo-brakuje-nauczycieli-jezyka-kaszubskiego,id,t.html
  10. http://zobaczwejherowo.pl/index.php/wydarzenia,529 http://kaszebsko.com/index.php?mact=Album,cntnt01,default,0&cntnt01albumid=11&cntnt01returnid=25 Galerie zdjęć z obchodów DJK w Wejherowie
  11. http://www.tvn24.pl/12690,1736949,1,1,slazacy-i-kaszubi-razem-chca-uznania-mniejszosci,wiadomosc.html
  12. http://www.telewizjattm.pl/serwis-informacyjny/2011-07-12/04/wejherowo-zjazd-mlodych-kaszubow.html
  13. http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/PUBL_lu_nps2011_wyniki_nsp2011_22032012.pdf , s.17
  14. http://www.wilno.org/family_stones.html
  15. http://www.msw.gov.pl/portal/pl/584/Europejska_karta_jezykow_regionalnych_lub_mniejszosciowych.html
  16. http://expresskaszubski.pl/aktualnosci/2012/01/kaszubi-powinni-byc-mniejszoscia-narodowa http://www.tvp.pl/gdansk/publicystyka/ted-jo/wideo/odc-18032012/6774675 http://wyborcza.pl/1,75478,11025987,Kaszubska_mniejszosc_wsrod_Kaszubow.html?lokale=katowice http://www.dziennikbaltycki.pl/artykul/499139,burza-na-kaszubach-odzyl-spor-o-narodowosc,id,t.html?cookie=1
  17. G. Janusz, Dokąd zmierzają Kaszubi, "Pomerania" nr 4/2012, s. 16-20 (też: http://kaszubi.pl/aktualnosci/aktualnosc/id/40); C. Obracht-Prondzyński, Radykalizm haseł narodowych bywa powabny, ale na krótką metę, http://www.dziennikbaltycki.pl/artykul/543801,radykalizm-hasel-narodowych-bywa-powabny-ale-na-krotka-mete,id,t.html
  18. http://radiogdansk.pl/index.php/rozmowa-kontrolowana/25024-kazimierz-kleina-artur-jaboski.html
  19. K. Katka, Kaszubska mniejszość wśród Kaszubów,http://wyborcza.pl/1,75478,11025987,Kaszubska_mniejszosc_wsrod_Kaszubow.html?lokale=katowice
  20. http://www.nasz-polityk.pl/pro.php?pid=5892
  21. http://www.dziennikbaltycki.pl/artykul/213313,wojciech-etmanski-czyli-jednoosobowa-rada-gminy-przywidz,id,t.html
  22. http://www.wybrzeze24.pl/gazeta-gdanska-wywiady/trudno-jest-byc-sedzia-we-wlasnej-sprawie
  23. http://www.pomorskie.eu/res/BIP/gdanski/oswiadczenia/kadencja_2010_2014_poczatek/etmanski.pdf

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]



Źródło: Ten artykuł bazuje na treści artykułu: Kaszëbskô Jednota z Wikipedii; autorzy: w historii edycji; prawa autorskie: licencja CC-BY-SA 3.0 oraz GNU FDL
  W Wikipedii odbyła się dyskusja nad usunięciem tego artykułu, zobacz ją.
  Ten artykuł zawiera informacje niewystarczająco uźródłowione i niespełniające (jeszcze) kryteriów encyklopedyczności Wikipedii.